Wątrobę możemy nazwać osobistym laboratorium chemicznym, w którym dokonuje się najbardziej radykalna w organizmie przemiana materii pokarmowej. Spośród komórek wszystkich narządów, komórki wątroby są najbardziej obciążone pracą, dlatego posiadają największą zawartość tzw. mitochondrium. Mitochondrium to najogólniej mówiąc mikroelektrownia przetwarzająca glukozę w energię.

Wątroba jest najważniejszym (obok nerek) narządem odtruwającym organizm z trucizn, zarówno dostarczanych z zewnątrz, jak i produkowanych w organizmie. Szczególnie istotna jest funkcja oczyszczania krwi ze składników niepotrzebnych już organizmowi lub wręcz trujących. Po wchłonięciu z jelit produktów przemiany materii krew zawiera wiele toksyn chemicznych i organicznych. Są to chemiczne zanieczyszczenia żywności, toksyny roślinne, zwierzęce i bakteryjne, hormony wydzielane w nadmiarze, cząstki chemiczne niektórych leków itp. Wszystkie te substancje są neutralizowane w wątrobie w wyniku skomplikowanych reakcji chemicznych i wydalane do żółci jako nieszkodliwe związki. Z tą czynnością wiąże się także unieczynnienie wielu hormonów, które w przeciwnym razie nieustannie niekorzystnie pobudzałyby różne narządy.

Wątroba pomimo swej ruchomości i elastyczności jest narządem delikatnym i może ulec uszkodzeniom chemicznym i fizycznym, np. pod wpływem silnych urazów mechanicznych. Regeneracja uszkodzonych komórek wątroby jest bardzo szybka. Wystarczy niekiedy tylko kilka tygodni na jej stopniową regenerację. Niestety pomimo niezwykłych możliwości samoregeneracji wątroby, zdarza się również jej ciężkie uszkodzenie spowodowane np. nadmiarem toksyn pokarmowych lub polekowych. Przykładem zagrożenia tego typu jest zjedzenie muchomora sromotnikowego zawierajęcego zabójczą dla wątroby truciznę. Lista trucizn powodujących duże i nieodwracalne uszkodzenia wątroby jest długa. W skrajnych przypadkach zatrucia, utrata zdolności neutralizacji toksyn oznacza zgon w ciągu kilkunastu godzin.

CHOROBY WATROBY I ICH DIAGNOSTYKA

Choroby wątroby stanowią poważne zagrożenie dla zdrowia. Boląca, „powiększona” wątroba – np. w trakcie przewlekłego, czy ostrego zapalenia, spowalnia swe czynności fizjologiczne, jest znacznie mniej wydolna, co rzutuje w efekcie na osłabienie wszystkich naszych funkcji życiowych. Skarżymy się wówczas na trudne do zidentyfikowania objawy: ogólnie złe samopoczucie, zmęczenie, osłabienie, brak apetytu, jadłowstręt, czasami nudności i wymioty, ból i dyskomfort w jamie brzusznej. Przewlekłe choroby tego organu są niestety dość powszechne i obejmują wiele poważnych jednostek chorobowych. Najczęstrze z nich to przewlekłe zapalenie, marskość, toksyczne uszkodzenie, czy stłuszczenie.

Do najczęstszych przyczyny chorób wątroby należą:

• - niewłaściwe odżywianie (nadmiar tłuszczów nasyconych),
• nadużywanie alkoholu,
• nadużywanie niektórych leków,
• toksyny środowiskowe pochodzące z wody i roślin: metale ciężkie, chlor i jego toksyczne związki, itp.
• choroby zakaźne: wirusowe zapalenia (żółtaczki) typu A,B,C, cytomegalia, itp.
• zatrucia - np. grzybami, składnikami zepsutego pokarmu, itp.

Do jakiego lekarza zwrócić się w chorobach wątroby?
Tą osobą jest lekarz hepatolog. Zajmuje się on m.in. problemami zdrowotnymi wątroby z powodu nadużywania alkoholu, nadużywania niektórych leków, marskości wątroby, śpiączki wątrobowej, raka wątroby (rak pierwotny i przerzuty nowotworów z innych narządów). W leczeniu wirusowego zapalenia wątroby ("żółtaczki zakaźne" typu A,B i C) wyręcza go specjalista chorób zakaźnych.

Pamiętajmy że wczesna diagnoza daje szansę na skuteczną terapię. Im wcześniej podejmiemy leczenie wątroby tym mniejsza również skala uszkodzeń i szybszy powrót do zdrowia.