• grupy odpłatności do której należy dany lek,
• od wysokości limitu ceny,
• rodzaju choroby, oraz
• szczególnych uprawnień pacjenta.

O tym, jaką zniżkę posiada dany lek decyduje Minister Zdrowia, umieszczając preparat na listach refundacyjnych, ustalając dla niego cenę urzędową oraz limit ceny. Niestety tylko niewielka część leków dostępnych na polskim rynku posiada zniżkę na receptę. Dla tych preparatów można wyróżnić cztery stopnie refundacji:

• leki bezpłatne – niezależnie od ceny, pacjent otrzymuje lek za darmo
• leki z odpłatnością ryczałtową – niezależnie od ceny leku, pacjent wnosi opłatę ryczałtową za 1 opakowanie (obecnie opłata ryczałtowa wynosi 3,20 zł)
• leki z odpłatnością 30% - pacjent płaci 30 % ceny leku
• leki z odpłatnością 50% - pacjent płaci połowę ceny leku

Niektóre preparaty mają zniżkę tylko w przypadku choroby przewlekłej. Listę chorób przewlekłych oraz listę leków, które można przepisać z refundacją w danej chorobie przewlekłej ustala Minister Zdrowia w trybie rozporządzenia. Jeśli pacjentowi przysługują leki na chorobę przewlekłą lekarz zaznacza ten fakt na recepcie, wpisując w pole "choroba przewlekła" symbol "P".
Pozostałym pacjentom przysługują takie same zniżki niezależnie od wieku (taką samą kwotę za leki zapłaci osoba pracująca, emeryt czy rencista). Wyjątkiem są osoby o szczególnych uprawnieniach: inwalidzi wojenni i osoby represjonowane, którzy wszystkie leki na receptę, wpisane do rejestru leków dopuszczonych do obrotu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej otrzymują bezpłatnie, a także zasłużeni honorowi dawcy krwi i inwalidzi wojskowi, którzy otrzymują leki zniżkowe bezpłatnie, ale tylko do wysokości limitu ceny.

Większość leków zniżkowych ma wyznaczony tzw. limit cenowy, a więc wyznaczoną przez Ministra Zdrowia kwotę do wysokości której NFZ refunduje koszt leku. Oznacza to, że jeśli cena leku przekracza limit, to pacjent oprócz opłaty za lek musi dodatkowo pokryć różnicę między ceną leku a jego limitem.

PRZYKŁADY:

Pacjent przychodzi do apteki z prawidłowo wystawioną receptą na lek kosztujący 100zł

1. lek znajduje się na liście podstawowej (opłata ryczałtowa) i nie ma określonego limitu:

pacjent płaci w aptece 3,20zł, a pozostałą kwotę (96,80zł) dopłaca NFZ

2. lek ma odpłatność 30% i nie ma określonego limitu:

pacjent płaci w aptece 33,35zł, a pozostałą kwotę dopłaca NFZ

3. lek ma odpłatność 50% i nie ma określonego limitu:

pacjent płaci w aptece 50zł, pozostałą kwotę dopłaca NFZ

4. lek ma odpłatność ryczałtową i wyznaczony limit ceny w wysokości 50zł:

pacjent płaci w aptece 53,20zł (3,20zł opłata ryczałtowa do wysokości limitu plus różnica między ceną a limitem ceny 100zł-50zł = 50zł), NFZ dopłaca kwotę 46,80zł

5. lek ma odpłatność 30% i limit ceny w wysokości 50zł:

pacjent płaci w aptece 30% ceny leku do wysokości limitu, czyli 15zł oraz różnicę między ceną leku a jego limitem (100zł- 50 zł = 50zł) czyli razem 65zł, NFZ dopłaca do leku 35zł

6. lek ma odpłatność 50% i limit ceny w wysokości 50zł:

pacjent płaci w aptece 50% ceny leku do wysokości limitu, czyli 25zł plus różnicę między ceną leku a limitem ceny (100zł – 50zł = 50zł), czyli razem 75 zł, NFZ dopłaca do leku 25zł