Pielęgnacja noworodków i niemowląt
Skóra noworodków i niemowląt jest cienka i bardzo delikatna. Dopiero około 3 roku życia przypomina swoją budową skórę dorosłego człowieka. Naskórek jest cienki, a jego komórki nie przylegają ściśle do siebie, co powoduje łatwiejsze wnikanie substancji drażniących ze środowiska. Skóra właściwa zawiera mniej włókien sprężystych, ale za to jest bardziej uwodniona. Naczynia krwionośne są szerokie, liczne, dlatego skóra noworodka jest bardziej różowa niż skóra dorosłego. Naskórek pokrywa Płaszcz Tłuszczowy Skóry (PTS). Składa się z łoju (wydzieliny gruczołów łojowych), tłuszczów powstałych z komórek naskórka oraz składników kosmetyków. Jego rola jest bardzo istotna: zabezpiecza naskórek przed wysychaniem, zapobiega ucieczce wody ze skóry.
Po urodzeniu skóra noworodka pokryta jest mazią płodową, biało-żółtą substancją, która powstaje ze złuszczonych komórek naskórka i wchłania się w ciągu doby jak najlepszy balsam. Maź płodowa nie występuje u wcześniaków i płodów przenoszonych, czyli urodzonych po terminie porodu. Zdrowy noworodek ma skórę czerwoną, sprężystą i elastyczną. Rumień ustępuje w ciągu 2-3 dni. W tym czasie noworodek traci na wadze, masa urodzeniowa zmniejsza się o około 10%. Jest to zjawisko naturalne, przejściowe, ale wpływa również na skórę. Staje się ona mniej sprężysta, przesuszona i ulega złuszczeniu. W drugiej lub trzeciej dobie życia ujawnia się tzw. żółtaczka noworodków (żółtaczka fizjologiczna) dająca zażółcenie powłok ciała. Najsilniejsze jej objawy przypadają zwykle na 4-5 dzień życia, po czym ustępują w ciągu kilku żółtaczki przypada na 6-7 dzień życia, a czas jej trwania wydłuża się nawet do trzech tygodni.
Pierwsze dni życia to okres przystosowania się noworodka do życia poza łonem matki. Wymaga więc szczególnej troski i prawidłowej pielęgnacji. Pod wpływem środków myjących, detergentów zawartych w proszkach do prania, niewłaściwie dobranych kosmetyków PTS łatwo ulega zniszczeniu. Prowadzi to do przesuszenia skóry objawiającego się szorstkością, zaczerwienieniem oraz nadmiernym złuszczaniem. Nierozerwalnie z suchą skórą związane jest uczucie świądu. Świąd sprawia, że dziecko staje się niespokojne, drażliwe, gorzej śpi.
Ratunkiem dla skóry wrażliwej są specjalne środki pielęgnacyjne – emolienty. Ich rola polega na regeneracji Płaszcza Tłuszczowego Skóry i zwiększenia zawartości wody w naskórku. Oprócz efektu nawilżającego działają one przeciwzapalnie i przeciwświądowo. Dobrej jakości emolienty nie zawierają barwników i substancji zapachowych.
Pamiętajmy, że wskazane jest by kosmetyki stosowane do pielęgnacji skóry dziecka były przetestowane dermatologicznie i posiadały pozytywną opinię wydaną przez upoważnione do tego instytucje.
Pierwsza kąpiel jest ogromnym przeżyciem zarówno dla dziecka jak i rodziców. Niedoświadczonym rodzicom mogą drżeć ręce, a dla dziecka to kolejne nowe doświadczenie w poznawaniu świata.
Najlepiej, aby kąpiel odbywała się o stałej porze, najkorzystniej przed wieczornym karmieniem. Codziennie powtarzający się rytuał kąpieli da dziecku poczucie bezpieczeństwa.
Starajmy się, aby wszystkie niezbędne rzeczy przygotować wcześniej i uniknąć pośpiechu, a sama kąpiel była okazją do pieszczot i delikatnego masażu naszego maleństwa.
Nie zostawiajmy dziecka samego nawet na chwilę bez opieki!
Niezbędne rzeczy do kąpieli:
Główkę myjemy codziennie delikatnym mydełkiem lub żelem Oilatum. Po ukończeniu pierwszego miesiąca życia można dodawać delikatny szampon – Oilatum Soft, który nie pieni się obficie, nie drażni oczu i łatwo się spłukuje. Wystarczy niewielka ilość – kilka kropel, które nanosi się na zwilżone włoski i lekko wmasowuje. Spłukiwanie powinno być delikatne, aby piana i woda nie dostały się do oczu, ale staranne, żeby usunąć resztki szamponu. U dzieci z ciemieniuchą na kilka godzin przed kąpielą warto nasmarować główkę oliwką lub specjalnym preparatem zaleconym przez dermatologa, żeby ułatwić zmywanie łusek.
Następnie myjemy czystą, namydloną ściereczką całe ciałko, pamiętając o dokładnym przemyciu fałdek oraz okolicy krocza.
Starsze, kilkumiesięczne dzieci, które potrafią już siedzieć mogą traktować kąpiel jako wspaniałą okazje do zabawy. Dajmy dziecku kilka gumowych, kolorowych zabawek i pozwólmy mu trochę się pochlapać. Jest to dobry sposób uczenia nawyków czystości – mycie i kąpiel będą się dziecku kojarzyć z zabawą i przyjemnością. Pilnujmy jednak, żeby nie wychłodzić dziecka.
Po osuszeniu dziecka przeznaczonym dla niego ręcznikiem, czas na toaletę twarzy. Przemywamy buzię bawełnianym wacikiem zwilżonym czystą wodą i osuszamy suchą, czysta ściereczką. Następnie czystym, zwilżonymi wacikami bawełnianymi przemywamy powieki – osobny wacik do każdego oka, poczynając od kąta oka do nasady nosa.
Teraz kolej na nos i uszy. Nie używajmy patyczków higienicznych! Są zbyt cienkie, mogą dostać się zbyt głęboko i uszkodzić delikatna śluzówkę nosa, a wkładanie ich do ucha grozi pęknięciem błony bębenkowej i uszkodzeniem słuchu. Wystarczy wacikiem bawełnianym lub rogiem miękkiej ściereczki umyć nosek i zakamarki małżowiny usznej. Z przewodu słuchowego wydostaje się ochronna, brązowa maź – woskowina. Wystarczy usunąć jej nadmiar.
Delikatna skóra noworodków i niemowląt łatwo ulega przesuszeniu i podrażnieniu. Należy natłuścić ją po kąpieli odpowiednim kremem, np. Oilatum Soft. Preparat zapewni skórze dziecka sprężystość i elastyczność, utrzyma odpowiednią jej wilgotność poprzez zahamowanie parowania wody oraz odbuduje Płaszcz Tłuszczowy Skóry.
U noworodka utrzymuje się kikut pępowiny, który w okresie ciąży zapewniał dziecku połączenie z łożyskiem. Teraz niepotrzebny zasycha i odpada w ciągu 5-10 dni. Dopóki nie odpadnie wymaga szczególnej troski i pielęgnacji, odkażania wacikiem nasączonym 70-procentowym roztworem spirytusu minimum 2-3 razy dziennie, a najlepiej przy każdej zmianie pieluszki. Podczas kąpieli starajmy się nie moczyć pępka. Brak należytej pielęgnacji może stać się przyczyną zapalenia pępka, które prowadzi do uogólnionego zakażenia i ciężkiego stanu dziecka.
Skóra w obrębie krocza jest wyjątkowo delikatna, łatwo ulegając podrażnieniu pod wpływem drażniącego działania moczu i kału. Stosowanie jednorazowych pieluszek z wkładami chłonnymi znacznie zmniejsza ryzyko podrażnień, ale nadal konieczna jest staranna pielęgnacja.
Aby przewinąć malucha, układamy go na miękkim podkładzie wyłożonym czystą pieluszką. Zdejmujemy ostrożnie zabrudzoną pieluszkę unosząc dłonią pośladki dziecka. Nie wolno podnosić dziecka za nóżki! – może to grozić zwichnięciem stawów biodrowych.
Pupę można przetrzeć chusteczkami jednorazowymi, nasączonymi oliwką. Przy dużym zabrudzeniu należy umyć pupę za pomocą mokrej ściereczki i niewielkiej ilości mydełka lub żelu do mycia. U chłopców trzeba pamiętać o przemyciu worka mosznowego. Dziewczynki myje się od przodu ( od cewki moczowej) do tyłu (w kierunku odbytu). W przeciwnym wypadku bakterie kałowe mogą spowodować zakażenie cewki moczowej. Pamiętajmy o dokładnym wymyciu okolicy odbytu i szpary pośladkowej. Po umyciu pupy należy skórę zabezpieczyć kremem, który złagodzi ewentualne podrażnienia.
Paznokcie rąk noworodków i niemowląt rosną niezwykle szybko, wymagając obcinania nawet 2 razy w tygodniu. W żadnym wypadku nie należy ich obgryzać! Służą do tego specjalne nożyczki z tępymi końcówkami. Najlepiej wykonywać tą czynność podczas snu dziecka, aby uniknąć skaleczenia. Paznokcie stóp rosną wolniej, należy obcinać je prosto, bez wycinania boków, żeby nie doprowadzić do wrastania płytek paznokciowych.
Ubranka powinny być przewiewne, najlepiej wykonane z materiałów naturalnych ( bawełna, flanela, frotte), zapewniając oddychanie skóry i swobodne odparowanie potu. Powinny być prane w delikatnych środkach piorących – płatkach mydlanych, proszkach przeznaczonych specjalnie dla dzieci.
Pilnujmy, aby dziecko nie było ubrane zbyt lekko: jeśli nóżki lub rączki są zbyt chłodne, należy założyć dodatkową warstwę ubrania. Jeżeli dziecko jest spocone (dotknij dłonią szyi i piersi dziecka) wymaga lżejszego ubrania. Przegrzewanie dziecka doprowadzi do powstania potówek.
Ratunkiem dla skóry wrażliwej są specjalne środki pielęgnacyjne – emolienty. Ich rola polega na regeneracji Płaszcza Tłuszczowego Skóry i zwiększenia zawartości wody w naskórku. Oprócz efektu nawilżającego działają one przeciwzapalnie i przeciwświądowo. Dobrej jakości emolienty nie zawierają barwników i substancji zapachowych.
Pamiętajmy, że wskazane jest by kosmetyki stosowane do pielęgnacji skóry dziecka były przetestowane dermatologicznie i posiadały pozytywną opinię wydaną przez upoważnione do tego instytucje.
Pierwsza kąpiel
Pierwsza kąpiel jest ogromnym przeżyciem zarówno dla dziecka jak i rodziców. Niedoświadczonym rodzicom mogą drżeć ręce, a dla dziecka to kolejne nowe doświadczenie w poznawaniu świata. Najlepiej, aby kąpiel odbywała się o stałej porze, najkorzystniej przed wieczornym karmieniem. Codziennie powtarzający się rytuał kąpieli da dziecku poczucie bezpieczeństwa.
Starajmy się, aby wszystkie niezbędne rzeczy przygotować wcześniej i uniknąć pośpiechu, a sama kąpiel była okazją do pieszczot i delikatnego masażu naszego maleństwa.
Niezbędne rzeczy do kąpieli:
- plastikowa wanienka- dno można wyłożyć pieluszką tetrową, aby nie było śliskie,
- gruby ręcznik frotte do ułożenia dziecka po kąpieli,
- miseczka z przegotowaną wodą do mycia twarzy,
- ręcznik do wytarcia,
- miękka, czysta ściereczka do mycia,
- waciki bawełniane,
- mydełko Oilatum lub żel do mycia Oilatum,
- emulsja do kąpieli natłuszczającej Oilatum,
- termometr do wody,
- piżamka,
- sucha pieluszka,
- krem pielęgnacyjny Oilatum Soft,
- zasypka do pupy.
Temperatura pomieszczenia, w którym odbywa się kąpiel powinna wynosić około 22-24 ?C. Wanienkę należy postawić na wysokości bioder, aby się nie schylać. Woda do kąpieli powinna mieć temperaturę około 37?C – do sprawdzenia termometrem lub starym sposobem za pomocą łokcia (uczucie lekkiego ciepła). Dodajemy niewielką ilość emulsji Oilatum do kąpieli.
Rozebranego maluszka delikatnie, powoli zanurzamy w wodzie. Zbyt szybki i gwałtowny kontakt z wodą może przestraszyć dziecko. Gdy pupa opiera się o dno wanienki, główkę dziecka możemy oprzeć na ramieniu a drugą, wolna ręką za pomocą ściereczki myć malucha.
Rozebranego maluszka delikatnie, powoli zanurzamy w wodzie. Zbyt szybki i gwałtowny kontakt z wodą może przestraszyć dziecko. Gdy pupa opiera się o dno wanienki, główkę dziecka możemy oprzeć na ramieniu a drugą, wolna ręką za pomocą ściereczki myć malucha.
Najtrudniejszy etap – mycie główki
Główkę myjemy codziennie delikatnym mydełkiem lub żelem Oilatum. Po ukończeniu pierwszego miesiąca życia można dodawać delikatny szampon – Oilatum Soft, który nie pieni się obficie, nie drażni oczu i łatwo się spłukuje. Wystarczy niewielka ilość – kilka kropel, które nanosi się na zwilżone włoski i lekko wmasowuje. Spłukiwanie powinno być delikatne, aby piana i woda nie dostały się do oczu, ale staranne, żeby usunąć resztki szamponu. U dzieci z ciemieniuchą na kilka godzin przed kąpielą warto nasmarować główkę oliwką lub specjalnym preparatem zaleconym przez dermatologa, żeby ułatwić zmywanie łusek.Następnie myjemy czystą, namydloną ściereczką całe ciałko, pamiętając o dokładnym przemyciu fałdek oraz okolicy krocza.
Starsze, kilkumiesięczne dzieci, które potrafią już siedzieć mogą traktować kąpiel jako wspaniałą okazje do zabawy. Dajmy dziecku kilka gumowych, kolorowych zabawek i pozwólmy mu trochę się pochlapać. Jest to dobry sposób uczenia nawyków czystości – mycie i kąpiel będą się dziecku kojarzyć z zabawą i przyjemnością. Pilnujmy jednak, żeby nie wychłodzić dziecka.
Pielęgnacja twarzy
Po osuszeniu dziecka przeznaczonym dla niego ręcznikiem, czas na toaletę twarzy. Przemywamy buzię bawełnianym wacikiem zwilżonym czystą wodą i osuszamy suchą, czysta ściereczką. Następnie czystym, zwilżonymi wacikami bawełnianymi przemywamy powieki – osobny wacik do każdego oka, poczynając od kąta oka do nasady nosa.Teraz kolej na nos i uszy. Nie używajmy patyczków higienicznych! Są zbyt cienkie, mogą dostać się zbyt głęboko i uszkodzić delikatna śluzówkę nosa, a wkładanie ich do ucha grozi pęknięciem błony bębenkowej i uszkodzeniem słuchu. Wystarczy wacikiem bawełnianym lub rogiem miękkiej ściereczki umyć nosek i zakamarki małżowiny usznej. Z przewodu słuchowego wydostaje się ochronna, brązowa maź – woskowina. Wystarczy usunąć jej nadmiar.
Nawilżanie skóry
Delikatna skóra noworodków i niemowląt łatwo ulega przesuszeniu i podrażnieniu. Należy natłuścić ją po kąpieli odpowiednim kremem, np. Oilatum Soft. Preparat zapewni skórze dziecka sprężystość i elastyczność, utrzyma odpowiednią jej wilgotność poprzez zahamowanie parowania wody oraz odbuduje Płaszcz Tłuszczowy Skóry.Pępuszek wymaga szczególnej troski
U noworodka utrzymuje się kikut pępowiny, który w okresie ciąży zapewniał dziecku połączenie z łożyskiem. Teraz niepotrzebny zasycha i odpada w ciągu 5-10 dni. Dopóki nie odpadnie wymaga szczególnej troski i pielęgnacji, odkażania wacikiem nasączonym 70-procentowym roztworem spirytusu minimum 2-3 razy dziennie, a najlepiej przy każdej zmianie pieluszki. Podczas kąpieli starajmy się nie moczyć pępka. Brak należytej pielęgnacji może stać się przyczyną zapalenia pępka, które prowadzi do uogólnionego zakażenia i ciężkiego stanu dziecka.Aby pupa była gładka i sucha
Skóra w obrębie krocza jest wyjątkowo delikatna, łatwo ulegając podrażnieniu pod wpływem drażniącego działania moczu i kału. Stosowanie jednorazowych pieluszek z wkładami chłonnymi znacznie zmniejsza ryzyko podrażnień, ale nadal konieczna jest staranna pielęgnacja.Aby przewinąć malucha, układamy go na miękkim podkładzie wyłożonym czystą pieluszką. Zdejmujemy ostrożnie zabrudzoną pieluszkę unosząc dłonią pośladki dziecka. Nie wolno podnosić dziecka za nóżki! – może to grozić zwichnięciem stawów biodrowych.
Pupę można przetrzeć chusteczkami jednorazowymi, nasączonymi oliwką. Przy dużym zabrudzeniu należy umyć pupę za pomocą mokrej ściereczki i niewielkiej ilości mydełka lub żelu do mycia. U chłopców trzeba pamiętać o przemyciu worka mosznowego. Dziewczynki myje się od przodu ( od cewki moczowej) do tyłu (w kierunku odbytu). W przeciwnym wypadku bakterie kałowe mogą spowodować zakażenie cewki moczowej. Pamiętajmy o dokładnym wymyciu okolicy odbytu i szpary pośladkowej. Po umyciu pupy należy skórę zabezpieczyć kremem, który złagodzi ewentualne podrażnienia.
Obcinanie paznokci
Paznokcie rąk noworodków i niemowląt rosną niezwykle szybko, wymagając obcinania nawet 2 razy w tygodniu. W żadnym wypadku nie należy ich obgryzać! Służą do tego specjalne nożyczki z tępymi końcówkami. Najlepiej wykonywać tą czynność podczas snu dziecka, aby uniknąć skaleczenia. Paznokcie stóp rosną wolniej, należy obcinać je prosto, bez wycinania boków, żeby nie doprowadzić do wrastania płytek paznokciowych.Ubranie
Ubranka powinny być przewiewne, najlepiej wykonane z materiałów naturalnych ( bawełna, flanela, frotte), zapewniając oddychanie skóry i swobodne odparowanie potu. Powinny być prane w delikatnych środkach piorących – płatkach mydlanych, proszkach przeznaczonych specjalnie dla dzieci. Pilnujmy, aby dziecko nie było ubrane zbyt lekko: jeśli nóżki lub rączki są zbyt chłodne, należy założyć dodatkową warstwę ubrania. Jeżeli dziecko jest spocone (dotknij dłonią szyi i piersi dziecka) wymaga lżejszego ubrania. Przegrzewanie dziecka doprowadzi do powstania potówek.
