Nadciśnienie tętnicze jest przewlekłą, wymagającą długotrwałego leczenia chorobą układu krążenia, w której dochodzi do trwałego podwyższenia ciśnienia w naczyniach tętniczych całego organizmu.
Nadciśnienie tętnicze stwierdza się u ponad 30 % Polaków. Wielu "nadciśnieniowców" nie wie o swojej chorobie lub leczy ją w sposób niewystarczający. Bardzo często nie odczuwa się podwyższonego ciśnienia tętniczego i na ogół odkrywa się je przypadkowo. Nadciśnienie nie leczone przez lata doprowadza do uszkodzenia serca i naczyń krwionośnych, udaru mózgu i niewydolności serca. U chorych z nadciśnieniem większe jest też ryzyko wystąpienia zawału mięśnia sercowego i niewydolności nerek. Dzięki właściwemu leczeniu można uniknąć powikłań nadciśnienia tętniczego.
Kiedy mówimy o nadciśnieniu? Jeżeli ciśnienie skurczowe wynosi powyżej 140 mmHg, zaś rozkurczowe ponad 90. Wystarczy gdy jedna z tych wartości jest podwyższona.
Nadciśnienie tętnicze można potwierdzić dopiero wówczas, gdy w trakcie trzech kolejnych wizyt u lekarza pomiary ciśnienia tętniczego wykazują podwyższone wartości. U zdrowego człowieka wartości ciśnienia tętniczego nie są jednak stale jednakowe. W nocy ciśnienie tętnicze jest najczęściej nieco niższe niż w ciągu dnia, natomiast praca fizyczna lub stres psychiczny mogą zwiększyć wartości ciśnienia tętniczego w ciągu kilku minut. U człowieka zdrowego ciśnienie tętnicze zwiększa się jednak tylko na krótki czas, na przykład w trakcie wysiłku fizycznego, po czym bardzo szybko normalizuje się.
Ciśnienia tętniczego nie można "wyczuć" - należy je mierzyć! Nie ma żadnych specyficznych dla nadciśnienia objawów chorobowych. Zdarza się, że pacjenci z nadciśnieniem uskarżają się na bóle w okolicy serca, bóle i zawroty głowy lub duszność. Objawy te mogą jednak wystąpić również przy prawidłowych wartościach ciśnienia tętniczego.
Pomiar ciśnienia tętniczego krwi jest najbardziej rozpowszechnionym, i jednocześnie najistotniejszym dla określenia rokowania chorego, badaniem. Obecnie w praktyce klinicznej stosowane są trzy techniki pomiaru ciśnienia tętniczego krwi:
- pomiar ciśnienia podczas wizyty pacjenta w gabinecie,
- całodobowe, ambulatoryjne monitorowanie
- pomiar ciśnienia domowy
Przewaga mierzenia ciśnienia tętniczego w warunkach domowych polega na możliwości wykonywania wielu pomiarów o różnych porach dnia, podczas codziennej normalnej aktywności.
Czy można obniżyć ciśnienie tętnicze bez leków? Tak! Najlepszymi sposobami są: redukcja nadwagi, zmniejszenie spożycia alkoholu i soli kuchennej oraz zwiększenie aktywności fizycznej. Zdecydowanie najważniejszym elementem leczenia jest zmniejszenie nadwagi. U ludzi z nadwagą nadciśnienie tętnicze występuje dwa razy częściej, niż u ludzi z normalnym ciężarem ciała.
Kiedy przychodzi moment w którym nie można już obejść się bez leków? wówczas gdy leczenie niefarmakologiczne nie wystarcza do znormalizowania ciśnienia tętniczego.
Nieleczone nadciśnienie tętnicze jest znacznie groźniejsze niż ewentualne działania niepożądane dobrze sprawdzonych leków. Jeżeli nadciśnienie tętnicze jest dobrze leczone, można oczywiście uprawiać sport lub wykonywać pracę fizyczną.
Warto zachować cierpliwość - nadciśnienie tętnicze powstaje powoli i musi być również powoli obniżane. Leczenie nadciśnienia może pozwolić zachować pełną sprawność przez wiele lat.

