Atopowe zapalenie skóry, zwane także świerzbiączką to coraz częściej spotykana choroba skóry. U około połowy małych dzieci, jeszcze w okresie niemowlęcym występują już pierwsze objawy, u większości do 5 roku życia choroba ta jest już zdiagnozowana. Jest to schorzenie uwarunkowane genetycznie, rozwijające się na podłożu skazy atopowej, czyli nieprawidłowość związana ze zbyt dużą odpowiedzią na alergeny. Obecnie statystyki wykazują że częstość występowania AZS wynosi nawet 20%.

Jakie są najczęściej występujące objawy AZS?

• Suchość skóry
• Wyprysk, czyli zmiany zapalne skóry
• Biały dermografizm, polegający na tym, że skóra w miejscu potarcia staje się blada
• Przedni fałd szyjny, spowodowany suchością i pogrubieniem skóry
• Świąd po spoceniu się
• Zacienienie wokół oczu
• Obecność białawych, zwykle okrągłych zmian skórnych nieznacznie odcinających się od zdrowej skóry
• Skłonności do nawrotowych zakażeń skóry
• Fałd Denni-Morgana, czyli fałd skóry poniżej brzegu dolnej powieki
• Zapalenie czerwieni wargowej ze złuszczaniem się , strupami, nadżerkami i pęknięciami wokół ust o przewlekającym, bolącym i piekącym charakterze
• Nawrotowe zapalenie spojówek
• Nietolerancja pokarmów, m.in. białka mleka krowiego, ryb, jaj
• Akcentacja mieszków włosowych
• Rogowacenie przymieszkowe

 

W przebiegu Atopowego Zapalenia Skóry wyróżniamy trzy podstawowe odmiany:

1. Wyprysk atopowy wczesnego dzieciństwa, są to zmiany skórne, które najczęściej pojawiają się na twarzy do 3 miesiąca, mają charakter wykwitów rumieniowych, które czasem się łuszczą i sączą. Obserwujemy tu remisję jak i nasilenie objawów, które często kończy się zakażeniem drobnoustrojami.

2. Wyprysk atopowy późnego dzieciństwa, ta odmiana różni się od poprzedniej, zmiany najczęściej występują na zgięciach kończyn, na nadgarstkach, karku, twarzy, tułowiu, wykwity te występują w parze z silnym świądem, mają charakter pęcherzykowato-grudkowaty.

3. Wyprysk atopowy okresu młodzieńczego, są to swędzące liszajowate zmiany, które mogą wystąpić na całym ciele, dodatkowo zauważono w niektórych przypadkach powiększenie węzłów chłonnych pod pachami i w pachwinach. Włosy są suche i łamliwe. Zmiany takie nasilają się zwykle jesienią, zimą i wiosną, łagodzą – latem. AZS występuje u 50 % pacjentów z dychawicą oskrzelową i katarem siennym.

 

Alergeny w AZS:

Niemowlęta i małe dzieci uczulają spożywane pokarmy, najczęściej uczulające to: białka mleka krowiego, jaja, ryby, mięso – cielęcina, wołowina, owoce – cytrusy, poziomki, truskawki, kakao, orzechy

U starszych dzieci i młodzieży reakcję alergiczną wywołują głównie alergeny wziewne: kurz domowy, roztocza, pyłki sierści zwierząt, pyłki roślin itp.

 

Leczenie

Leczenie prowadzi lekarz. Sami zaś możemy: eliminować alergeny, tworząc sobie lub/i maluchowi hipoalergiczne środowisko. Matki karmiące powinny prowadzić dietę, która eliminuje składniki uczulające dziecko. Ważnym elementem jest także unikanie stresów, silnych i negatywnych emocji, które zaostrzają świąd i pogarszają stan skóry. Należy pamiętać, że u niemowląt i dzieci do drugiego roku życia nie powinno się stosować miejscowych preparatów kortykosteroidowych na fałdy skórne i okolice odbytu, bowiem wchłanianie leku z tych okolic jest wielokrotnie większe niż z innego miejsca na skórze. Miejscowe preparaty kortykosteroidowe powinny być stosowane jedynie po wcześniejszej konsultacji z lekarzem. Nasileniu zmian skórnych sprzyja także potliwość oraz zbyt wysoka temperatura otoczenia, należy więc pamiętać, że zbyt ciepłe ubieranie i przegrzewanie dziecka bądź siebie działają niekorzystnie.

 

Pielęgnacja skóry atopowej

Jest bardzo ważna, ponieważ może przedłużyć remisję choroby lub/i złagodzić jej objawy. W pielęgnacji takiej skóry stosowane są emolienty – natłuszczające substancje, przywracające skórze funkcję naturalnej bariery. Emolienty mogą mieć postać: emulsji, płynu do kąpieli, żelu pod prysznic, olejku, kremu czy mydła. Mają za zadanie odtworzyć płaszcz lipidowy skóry, zapobiec utracie wody, spowodować wzrost elastyczności i zmniejszyć uczucie swędzenia. Ważne jest by takie kosmetyki nie wywołały podrażnień i alergii, dlatego powinny być nabywane jedynie w aptece.